เครื่องพิมพ์หน้ากว้างหรือ Large Format Printer ไม่ได้หมายถึงเครื่องที่ใหญ่กว่า A3 เพียงอย่างเดียว เครื่องหน้ากว้างเท่ากันอาจถูกออกแบบมาสำหรับแบบแปลน ภาพถ่าย ป้ายกลางแจ้ง งานซับลิเมชั่น หรือสิ่งทอคนละระบบ การเลือกจึงต้องเริ่มจากสิ่งที่จะพิมพ์ หมึกที่วัสดุต้องใช้ และขั้นตอนหลังพิมพ์ ไม่ใช่เริ่มจากตัวเลขหน้ากว้างหรือความละเอียดสูงสุด
จาก Plotter สู่เครื่องพิมพ์หน้ากว้าง
ในอดีตคำว่า Plotter มักใช้กับเครื่องเขียนแบบและงานเส้น CAD/CAM ต่อมาเทคโนโลยีอิงค์เจ็ตพัฒนาทั้งหัวพิมพ์ หมึก และการจัดการกระดาษ เครื่องหน้ากว้างจึงพิมพ์ได้ตั้งแต่เส้นแบบแปลนไปจนถึงภาพถ่าย ป้าย และลายสิ่งทอ ถึงอย่างนั้นคำเรียกที่คุ้นหูไม่ได้ทำให้เครื่องทุกชนิดใช้แทนกันได้ หมึกและทางเดินวัสดุยังเป็นตัวกำหนดงานหลักของเครื่อง
ขนาดกระดาษกับหน้ากว้างเป็นคนละวิธีเรียก
งานสำนักงานมักเรียกตามขนาด A4, A3, A2, A1 และ A0 ส่วนเครื่องม้วนมักเรียกเป็นนิ้ว เช่น 24, 36, 44 หรือ 64 นิ้ว ต้องตรวจทั้งความกว้างสื่อสูงสุด ความกว้างพื้นที่พิมพ์จริง และขอบที่เครื่องต้องเว้น งานที่กว้างพอดีกับตัวเลขหน้ากว้างอาจพิมพ์ไม่เต็มถ้าต้องเผื่อขอบหรือใช้จิ๊กตัด
- วัดชิ้นงานสำเร็จและเผื่อตัดตกก่อนเลือกหน้ากว้าง
- ตรวจว่าใช้กระดาษแผ่น ม้วน หรือใช้ทั้งสองแบบ
- ดูเส้นผ่านศูนย์กลางและน้ำหนักม้วนสูงสุด ไม่ดูเฉพาะความกว้าง
- คำนวณพื้นที่ด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้างสำหรับเปลี่ยนม้วนกับซ่อมบำรุง
แยกประเภทเครื่องจากหมึกและปลายทางงาน
งานแบบแปลนและกราฟิกเทคนิค
เครื่องกลุ่ม Technical หรือ T-Series เน้นเส้น ตัวอักษร ความแม่นยำ และการจัดการกระดาษสำหรับ CAD แผนที่ โปสเตอร์ และกราฟิกสำนักงาน บางรุ่นมีแท็งก์หมึกหรือสแกนเนอร์ แต่ควรตรวจชนิดหมึกและวัสดุที่ผู้ผลิตรองรับก่อนนำไปทำงานนอกวัตถุประสงค์หลัก
งานภาพถ่ายและปรู๊ฟสี
เครื่องกลุ่ม Photo หรือ P-Series เน้นช่วงสี รายละเอียดโทน เฉดเทา และความสม่ำเสมอ เหมาะกับภาพถ่าย Fine Art ปรู๊ฟบรรจุภัณฑ์ และงานที่ต้องคุมสี จุดที่ต้องวางเพิ่มคือจอที่สอบเทียบ โปรไฟล์กระดาษ แสงตรวจงาน และรอบเปลี่ยนหมึกหลายสี
งานป้ายและสื่อทนสภาพแวดล้อม
เครื่องกลุ่ม Signage ใช้หมึกและระบบอบที่ออกแบบสำหรับไวนิล สติกเกอร์ และสื่อป้าย งานกลุ่มนี้ต้องคิดต่อถึงการแห้ง การเคลือบ การตัด กลิ่นและการระบายอากาศ รวมทั้งพื้นที่พักงานก่อนส่ง ไม่ควรตัดสินจากความเร็วพิมพ์โดยไม่รวมขั้นตอนหลังพิมพ์
งานซับลิเมชั่นและสิ่งทอ
เครื่อง Dye Sublimation พิมพ์ลงกระดาษทรานสเฟอร์แล้วนำไปรีดลงผ้าหรือวัสดุเคลือบ ส่วน DTG พิมพ์หมึกลงเสื้อโดยตรง ทั้งสองอยู่ในกลุ่มสิ่งทอแต่ใช้หมึก วัสดุ และเครื่องจบงานต่างกัน หากกำลังเลือกเครื่องสำหรับเสื้อ ควรอ่าน การเปรียบเทียบระบบพิมพ์เสื้อ ก่อนเทียบรุ่น
6 คำถามก่อนขอใบเสนอราคา
- พิมพ์วัสดุอะไรบ้าง และวัสดุนั้นต้องใช้หมึกชนิดใด
- ชิ้นงานกว้างยาวเท่าไร ต้องเผื่อตัดหรือเย็บเท่าไร
- ยอดงานเฉลี่ยต่อวันกับยอดสูงสุดต่อวันต่างกันแค่ไหน
- ต้องการความทนแบบใด เช่น โดนน้ำ กลางแจ้ง ซัก หรือสัมผัสผิว
- มีขั้นตอนหลังพิมพ์อะไรบ้าง เช่น อบ รีด เคลือบ ตัด หรือเย็บ
- พื้นที่ ไฟฟ้า การระบายอากาศ และคนคุมงานพร้อมหรือยัง
อย่าเทียบความเร็วจากตัวเลขบรรทัดเดียว
ความเร็วสูงสุดมักมาจากโหมดเฉพาะ ความละเอียดเฉพาะ และไฟล์ทดสอบที่ควบคุมไว้ การเทียบที่ใช้งานได้ควรใช้ไฟล์เดียว วัสดุเดียว โหมดคุณภาพที่ยอมรับได้ และจับเวลาตั้งแต่โหลดงานจนม้วนพร้อมเข้าขั้นตอนถัดไป ถ้ารุ่นหนึ่งพิมพ์เร็วกว่าแต่ต้องพิมพ์ซ้ำหรือรอแห้งนานกว่า กำลังผลิตปลายทางอาจต่ำกว่า
ต้นทุนที่มักหลุดจากตารางเปรียบเทียบ
- หมึกที่ถูกใช้กับการล้างหัวพิมพ์และงานทดสอบ
- กระดาษหรือวัสดุที่เสียระหว่างตั้งเครื่องและเปลี่ยนม้วน
- อะไหล่สิ้นเปลือง กล่องบำรุงรักษา ใบมีด และชุดทำความสะอาด
- เครื่องอบ เครื่องรีด เครื่องเคลือบ เครื่องตัด และไฟฟ้าของระบบทั้งหมด
- เวลาของพนักงานตั้งไฟล์ เปลี่ยนวัสดุ ตรวจสี และแก้งาน
- เวลาหยุดเครื่องและเงื่อนไขบริการเมื่อเกิดปัญหา
วิธีทดสอบก่อนตัดสินใจ
เตรียมไฟล์ที่แทนงานจริงอย่างน้อยสามแบบ ได้แก่ งานเส้นเล็ก งานสีทึบ และงานภาพหรือไล่โทน นำวัสดุล็อตที่ใช้ประจำไปทดสอบ ขอให้พิมพ์ในโหมดที่จะผลิตจริง แล้วพางานผ่านขั้นตอนอบ รีด เคลือบ หรือตัดให้ครบ เก็บเวลาทุกช่วงและชั่งปริมาณวัสดุเสีย วิธีนี้ให้คำตอบเรื่องกำลังผลิตกับต้นทุนมากกว่าการดูสเปกหน้าเว็บเพียงอย่างเดียว
สรุป
เครื่องพิมพ์หน้ากว้างที่เหมาะไม่จำเป็นต้องเป็นรุ่นที่กว้างหรือเร็วที่สุด แต่ต้องใช้หมึกตรงกับวัสดุ พิมพ์ขนาดงานจริงได้ และต่อเข้ากับขั้นตอนหลังพิมพ์ของร้านโดยไม่เกิดคอขวด เริ่มจากตัวอย่างงานกับยอดผลิต แล้วจึงเทียบรุ่นภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน จะลดความเสี่ยงซื้อเครื่องผิดประเภทได้มากที่สุด
